Stadsgeologie in Amsterdam
30.01.2026De Bazel werd gebouwd in de periode 1919–1926 en is vernoemd naar architect Karel de Bazel. Het geldt als een hoogtepunt binnen zijn oeuvre, en tijdens de locatie-inspectie werd meteen duidelijk waarom.
Het gebouw staat op een hoge sokkel van syeniet: een grofkristallijn stollingsgesteente met een donkergroene tot donkergrijze kleur. Daarboven ontvouwt zich een rijk gelaagd gevelbeeld, waarin baksteen en graniet elkaar afwisselen in zorgvuldig ontworpen metselpatronen en natuurstenen details. Door deze gelaagdheid wordt het gebouw in de volksmond ook wel ‘de spekkoek’ genoemd.
Juist die combinatie van materialen maakt De Bazel zo bijzonder.
De scherpe overgangen tussen baksteen en natuursteen, de variatie in textuur en afwerking en de subtiele sporen van veroudering vertellen samen het verhaal van een eeuw blootstelling aan weer en wind.
Het is een gevel die afdwingt om bewonderd te worden.
Wat daarbij fascineert, is dat het graniet niet alleen bouwkundig, maar ook geologisch een verhaal vertelt.
De grotere kristallen, de zogenoemde fenocrysten, zijn als eerste uitgekristalliseerd uit het magma waaruit het graniet is ontstaan en hadden daardoor meer tijd om te groeien.
Daarnaast zijn op meerdere plaatsen donkerdere insluitsels zichtbaar:
xenolieten, resten van omringend gesteente die tijdens het opwellen van het magma zijn meegevoerd... - ook hier laat de steen zijn ontstaansgeschiedenis zien.
Werken aan De Bazel voelt als een voorrecht.
Een gaaf gebouw, rijk aan materiaalgebruik en vakmanschap, en een project waarin onderzoek, erfgoed en praktijk naadloos samenkomen. Precies het soort werk waarvoor je als muurpatholoog en natuursteenliefhebber graag de steiger op gaat.
Bijzonder om te ervaren hoe zelfs midden in Amsterdam de geologie nog altijd een zicht- en tastbaar verhaal vertelt. Het prachtig uitzicht over de stad in de opgaande januarizon maakt het werk alleen maar mooier.
De inspectie is uitgevoerd met dank aan de deskundige mensen van IJbouw, die ervoor zorgden dat wij veilig de steiger op konden.
